история

Дүние тарихы, 10 сыныб, Эргашев Ш., Ходжаев Б., Абдуллаев Ж., 2017.

Учебник по истории для 10 класса на казахском языке.

   Адамзат тарихының Бірінші Дүние жүзі соғысының аяқталуы – 1918-жылдан басталып, қазіргі күнге дейін болған кезеңі «Ең жаңа тарих» деп аталады. «Eң жаңа тарих» адам қоғамының дамуында индустриялды цивилизациядан постиндустриял цивилизацияға өту кезеңі ретінде қаралады.

Өзбекстан тарыхы, 10 класс, Ражабов К., Замонов A., 2017.

Учебник по истории для 10 класса на киргизском языке.

   Өзбекстандын совет доору тарыхынын өзүнчө өзгөчөлүктөрү жана доорлоштуруу маселелери. Ушул окуу китебинин беттеринде Мекенибиз тарыхынын эӊ татаал жана карама-каршылыктуу, чоӊ жоготуулар жана бүлгүнгө учураган, азаптарга бай, ошондой эле ата-бабаларыбыздын журттун азаттыгы жана өз алдынчалыгы үчүн жүргүзгөн каармандарча күрөштөрү, жеӊилүүлөрү жана ийгиликтери, ошондой эле өзбек элинин жаратуучулук аракеттери жана жанын аябаган эмгектерин өз ичине алган Өзбекстандын совет доорундагы тарыхы чагылдырылган.

Дүйнө тарыхы, 10 класс, Эргашев Ш., Ходжаев Б., Абдуллаев Ж., 2017.

Учебник по истории для 10 класса на киргизском языке.

   Адамзат тарыхынын Биринчи дүйнөлүк согушунун аягы – 1918-жылдан башталып, азыркы күнгө чейин болгон доор «Эң жаңы тарых» деп аталат. «Эң жаңы тарых» адамзат коомунун өнүгүшүндө индустриалдык цивилизациядан постиндустриалдык цивилизацияга өтүү доору катары каралды. Эң жаңы доор тарыхында салыштырмалуу өз алдынча болгон үч баскычты бөлүп көрсөтүү мүмкүн. Биринчи баскыч 1918 – 1945-жылдар – индустриалдык коомдун социал дык-саясий системасы кризисинин башталуу доору. Бул кризис эки дүйнөлүк согушта, социалисттик жана улуттук-боштондук революция ларында, Германия, Италия, Япония, мурдагы СССРде тоталитардык системалардын орун алышында, социалдык карама-каршылыктардын курчушунда көрүндү. Бул баскычтын мазмунун коомдун өнүгүшүнүн эки негизги моделдери – либералдык-демократиялык жана тоталитардык режимдердин ортосундагы күрөш түзөт.

Dünýä dinleriniň taryhy, 10 synp, Islamow Z., Rahimjanow D., Najmiddinow J., 2017.

Учебник по истории для 10 класса на туркменском языке.

   Ýurdumyzda jemgyýetçilik-ruhy gurşawy sagdynlaşdyrmakda milli gymmatlyklar bilen bir hatarda dini gymmatlyklaryň ähmiýeti hem uly. Özbegistanyň Birinji Prezidenti Islam Karimowyň aşakdaky sözlerinde bu prinsip özüniň aýdyň beýanyny tapypdyr: «Ýurdumyzy demokratik prinsipler, ylym-bilimiň gazananlary, ýokary tehnologiýalar esasynda modernizasiýa etmek bilen birlikde, mukaddes dinimizi, milli özlügimizi aýawlap ýaşamagy maksat edinendiris». Beýle çemeleşme durmuşy esasa eýe bolup, ol din ugrunda bolup geçýän özgerişleri halys, ylmy öwrenmek we şundan gelip çykyp, öňyn prosesleri has-da ösdürmek, ýaramaz halatlaryň öňüni almak üçin mümkinçilik döretdi.

Таърихи ҷаҳон, 9 синф, Лафасов М., Ҷӯраев У., Холиқов Э., Қодирова Д., 2019.

Учебник по истории для 9 класса на таджикском языке.

   Шумо фарзандони Ўзбекистони мустақил ҳастед. Дар аснои омӯхтани таърихи ҷаҳон суханони зерини раҳбари давлатамон Шавкат Мирзиёевро „...мутаассифона дар дунё, атрофамон қувваҳое ҳастанд, ки вазъи босуботи ҷамъиятамонро аз маҷро бароварда, дар байни одамон низоъ барангехта, тухми душманиро пошида, моҷароҳои гуногунро сар занонданӣ ва ҳатто моил ба хунрезиҳо мебошанд“-ро дар ёд дошта бошед ва бояд идрок кунед, ки решаҳои ин иллатҳо ба охири асри XIX – ибтидои асри ХХ рафта мерасанд.
Шумо ба синфи 9-ум синфи охирини мактаби миёнаи умумӣ қадам ниҳодед. Шумо дар синфи 8-ум аз фанни „Таърихи ҷаҳон“ даври иборат аз ибтидои асри ХVI то нимаи дуюми асри XIX-ро омӯхтед. Дар ин давр инкишофи пешрафти ҷамъият хеле пурзўр шуд. Истеҳсолот боло рафт. Демократияи сиёсӣ расмӣ гардид, шаклҳои ҳукмронии табақаҳои боло такмил ёфт. Шумо акнун даври хеле шавқовар ва дар айни замон бисёр мураккаби таърихи ҷаҳонро меомӯзед. Чунки дар ин давр дар дунё дигаргуниҳои калон рӯй доданд. Хусусияти асосии ин давр дар истеҳсолот барқарор шудани капитализми монополистӣ аст. Синдикатҳо, картелҳо, консернҳои гуногун ба вуҷуд омаданд. Истеҳсолот мутамарказ шуд, ба хориҷа баровардан капитал сар шуд. Якчанд давлатҳо ба чунин дараҷаи тараққиёт расиданд, ки пештар дар тӯли садсолаҳо намерасиданд.

Дүние жүзі тарихы, 9 сыныб, Лафасов M., 2019.

Учебник по истории для 9 класса на казахском языке.

   Сен тәуелсіз Өзбекстан перзентісің. Дүние жүзі тарихын оқығанда елбасымыз Шавкат Мирзияевтің «... дүниеде, айналамызда қоға-мымыздағы түрақты жағдайды ізінен шығару, адамдар арасына жікшілдік салу, дүшпандық түқымын себу, түрлі кақтығыстарды туғызу және тіптен қан төгілуін тілейтін күштер де, өкінішке орай, жок емес» деген сөздерін есте сақтауың және оның түптамырлары XIX ғасырдың соңы - XX ғасырдың бас кезіне барып тірелуін білуің керек.
Сен жалпы орта білім беретін мектептің 9-сыныбына өттің. Сен 8-сыныпта «Дүние жүзі тарихы» бойынша XVI ғасырдың бас кезінен XIX ғасырдың екінші жартысына дейінгі дәуірді біліп алғансың. Бүл дәуірде коғам өркендеуінде даму күшейді. Өндіріс іріленді. Саяси демократия ресмиленіп, жоғары топтың үстемдік формалары жетілді. Сен дүние жүзі тарихының ең кызық, сонымен бірге, күрделі дәуірін окисың. Өйткені бүл дәуірде дүниеде үлкен өзгерістер болды. Бүл дәуірдің негізгі белгісі - өндірісте монополистік капитализм орнады. Әр түрлі синдикаттар, картельдер, концерндер жүзеге келді. Өндіріс орталықтанды, шетелге капитал шығару басталды. Көптеген мемлекеттер 100 жылда жете алмаған дамуға қол жеткізді.

Дүйнө тарыхы, 9 класс, Лафасов М., 2019.

Учебник по истории для 9 класса на киргизском языке.

   Сен эгемендүү Өзбекстандын перзентисиң. Дүйнө тарыхын үйрөнүүдө мамлекетибиздин жетекчиси Шавкат Мирзиёевдин «...дүйнөдө, айланабызда коомубуздагы туруктуу кырдаалды изден чыгаруу, адамдардын арасына бүлүк салуу, душмандык үрөнүн себүү, түрдүү жаңжалдарды келтирип чыгаруу жана атүгүл кан төгүлүшүн каалап жаткан күчтөр да, бакытка каршы, жок эмес», деген сөздөрүн эсте тутууң жана анын тамырлары XIX кылымдын аягы - XX кылымдын башына барып такалаарын билишиң зарыл.
Сен жалпы орто билим берүүчү мектептин 9-классына кадам койдуң. 8-класста «Дүйнө тарыхы» боюнча XVI кылымдын башынан XIX кылымдын 2-жарымына чейинки доорду үйрөндүң. Бул мезгилде коомдун өнүгүүсүндө өсүү күчөдү. Өндүрүш ирилешти. Саясий демократия расмийлешип, жогорку катмарлардын бийликчил формалары өркүндөдү. Эми дүйнө тарыхынын эң кызыктуу, ошону менен бирге, татаал доорун үйрөнөсүң. Анткени, бул доордо дүйнөдө чоң өзгөрүүлөр болду. Бул мезгилдин негизги белгиси - өндүрүштө моноиолисттик капитализм орноду. Ар түрдүү синдикаттар, картелдер, коицерндер иайда болду. Өндүрүш борборлошту, чет элге капитал чыгаруу башталды. Бир топ мамлекеттер 100 жылда жетише албаган өнүгүүгө жетишишти.

Dünýä taryhy, 9 synp, Lafasow M., 2019.

Учебник по истории для 9 класса на туркменском языке.

   Siz garaşsyz Özbegistanyň perzentlerisiňiz. Dünýä taryhyny öwrenende döwletimiziň ýolbaşçysy Şawkat Mirziýoýewiň „... dünýäde, daş töweregimizde jemgyýetimizdäki durnukly ýagdaýy hatardan çykarmak, adamlaryň arasyna agzalalyk döretmek, duşmanlyk tohumyny sepmek, dürli dawalary getirip çykarmak we hatda gan dökülmegini isleýän güýçler hem, gynansak-da, ýok däl“, diýen sözlerini ýatda saklamalysyňyz we onuň kökleri XIX asyryň ahyry – XX asyryň başlaryna baryp direlýändigini bilmelisiňiz.
Siz umumy orta bilim berýän mekdebiň 9-njy synpyna ädim goýduňyz. Siz 8-nji synpda „Dünýä taryhy“ boýunça XVI asyryň başlaryndan XIX asyryň ikinji ýarymyna çenli bolan döwri öwrendeňiz. Bu döwürde jemgyýetiň ösüşinde depgin güýçlendi. Önümçilik irileşdi. Syýasy demokratiýa resmileşip, ýokary gatlaklaryň hökümdarlyk şekilleri kämilleşdi. Siz dünýä taryhynyň iň gyzykly, şunuň bilen birlikde, çylşyrymly döwrüni öwrenýärsiňiz. Çünki bu döwürde dünýäde uly özgerişler bolup geçdi. Bu döwrüň esasy alamaty – önümçilikde monopolistik kapitalizm emele geldi. Dürli sindikatlar, karteller, konsernler emele geldi. Önümçilik merkezleşdi, daşary ýurda kapital çykarmak başlanýar. Ençeme döwletler 100 ýylda gazanyp bilmedik ösüşi gazandylar.